Afrika'da yılda 10-12 milyon genç iş gücüne giriyor, 3 milyon resmi iş oluşuyor

Dünyanın en genç nüfusunu barındıran Afrika'da, eğitim hayatından çalışma yaşamına geçerken karşılaşılan zorluklar ve fırsatlara eşit erişilememesi gençlerin geleceğe yönelik umutlarını zayıflatırken, bu potansiyelin kalkınmaya katkı sunabilmesi açısından eğitim ve iş olanaklarının genişletilmesi önem arz ediyor. Afrika Birliği'nin, gençlerin kıtanın kalkınmasında üstlendiği role dikkat çekmek için ilan ettiği 1 Kasım Afrika Gençlik Günü, gençlerin yüzleştiği yapısal güçlükleri ve bunlara yönelik çözüm beklentilerini gündeme getiriyor.

Birleşmiş Milletler ile Afrika Kalkınma Bankasının verileri, yaklaşık 1,4 milyar kişinin yaşadığı kıtada nüfusun yüzde 60'ından fazlasının 25 yaşın altında olduğunu gösteriyor. Ortanca yaşın yaklaşık 19 olduğu Afrika, bu özelliğiyle dünyanın en dinamik nüfus yapılarından birine sahip olsa da iş gücü piyasası söz konusu dinamizmin hızını yakalamakta güçlük çekiyor.

Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) verilerine göre, Sahra Altı Afrika'da gençlerin istihdamının yüzde 80'den fazlasını sosyal güvence sunmayan kayıt dışı işler oluşturuyor. Afrika'da her yıl yaklaşık 10 ila 12 milyon genç iş gücü piyasasına girerken, kıta ekonomilerinin yıllık oluşturabildiği resmi istihdam yaklaşık 3 milyonla sınırlı kalıyor.

Ortaya çıkan bu görünüm, genç nüfusun sunduğu avantajı ekonomik güce çevirmek için gecikmeden politika adımları atılması gerektiğini gösteriyor. "Teknik ve mesleki eğitime öncelik verilmeli" Dakar'da faaliyet gösteren bağımsız düşünce kuruluşu LEGS-Africa'nın kurucuları arasında yer alan sosyolog Elimane Kane, genç nüfusun Afrika için taşıdığı fırsatları ve bu potansiyeli ekonomik ve toplumsal kalkınmaya çevirmek üzere atılması gereken adımları AA muhabirine anlattı.

Çalışma çağındaki kişilerin nüfus içindeki oranının yükselmesinin yarattığı ekonomik büyüme potansiyeline işaret eden Kane, "demografik fırsatın" tek başına kalkınma getirmeyeceğinin, eğitimin ve mesleki yetkinliklerin iş olanaklarıyla eşleştirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Kane, işsizlik ile geleceğe dair umutların azalmasının, kamu yönetimindeki şeffaflık yetersizliğiyle bir araya geldiğinde gençler ve karar vericiler arasındaki güven ilişkisine zarar verdiği görüşünü dile getirdi.

Bu tablonun kuşaklar arasındaki gerilimi büyütebileceğini ve gençleri popülist söylemlerin etkisine daha açık kılabileceğini belirten Kane, onların beklentilerini anlamanın ve kendilerini anlatabilecekleri alanlar yaratmanın gerekliliğine dikkat çekti. Elimane Kane, önceliğin beceri kazandıran teknik ve mesleki eğitime ve temel sosyal hizmetlerin sunulmasına verilmesi gerektiğini belirterek, kamu kurumlarının gençler için ekonomik olanaklar yaratması ve onları bu olanaklardan yararlanabilecek biçimde hazırlaması gerektiğini söyledi.

Göçe yönelişin tek nedeni işsizlik değil Kane, Afrika'da göç etme arayışını sadece işsizliğin açıklamadığını; iş koşullarındaki güvencesizliğin, yükselen hayat pahalılığının ve kariyerde ilerleme fırsatlarının kısıtlılığının da gençleri ülkelerini terk etmeye yönelttiğini anlattı. Ailelerin beklentileriyle toplumsal baskının gençlerin taşıdığı yükü ağırlaştırdığına dikkat çeken Kane, diploma sahibi gençlerin dahi ilk işlerine ya da çalışmaya değecek, insan onuruna uygun bir işe erişemediğini söyledi.

Kane, bu yüzden gençlerin kendilerinin veya ailelerinin onurunu muhafaza edebilmek amacıyla tüm yolları deneyip göç etme kararı aldığını ifade etti. Ekonomik kaynaklara erişimde adaletin önemine dikkat çeken Kane, doğal kaynakların yerelde işlenmesi ile sanayide değer zincirlerinin geliştirilmesinin daha fazla istihdam fırsatı sağlayabileceğini dile getirdi.

Kane, söz konusu dönüşüme kaliteli eğitimin ve şeffaf yönetimin eşlik etmesi durumunda, genç nüfusun Afrika'nın ekonomik ve toplumsal gelişimine sunduğu katkının artabileceğini belirtti. Yaratıcı mesleklerin desteklenmesi ve finansmana ulaşım için çağrı 29 yaşındaki modacı Ndeye Adama Sy, Afrika'nın fikirler ve yetenekler bakımından büyük bir zenginlik taşımasına karşın gençlerin bu potansiyeli büyütecek yeterli desteğe erişemediğini ifade etti.

Teknik ve yaratıcı mesleklere, akademik kariyerlere verilen ölçüde teşvik sağlanması gerektiğine dikkat çeken Sy, çok sayıda gencin kendi potansiyelini nasıl ilerletebileceğini veya hangi kişiye başvurabileceğini bilmediğini dile getirdi. Sy, artık sadece geleneksel akademik kariyerlerin değil, teknik ve yaratıcı mesleklerin de özendirilmesi gerektiğini söyleyerek her bireyin yeteneğinin ve izleyeceği yolun birbirinden farklı olduğunu belirtti.

Sy, gençlerin sahip oldukları yetenekleri ekonomik olanaklara çevirebilmesi için eğitime, mentorluğa ve finansmana erişim imkanlarının genişletilmesinin gerekli olduğunu vurguladı. "Gençlerin dünyaya açılması için seyahatin önündeki engeller kaldırılmalı" 35 yaşındaki görsel sanatçı Khadim Bamba da karar vericilerin gençlere yeteri kadar kulak vermediğini ve hak ettikleri güveni göstermediğini ileri sürdü.

Gençlerin düşüncelerini uygulamaya geçirebilmek için eğitimle birlikte somut imkanlara da gereksinim duyduğunu belirten Bamba, hareket edebilme olanaklarını kısıtlayan engellere işaret etti. Bamba, günümüzde Afrika gençliğinin karşı karşıya olduğu en büyük güçlüklerden birinin hareket kabiliyeti olduğunu ifade etti. Gençlerin dünyayı tanıyabilmesi için seyahat kısıtlarının kaldırılmasının ve başlangıç sermayesine ulaşabilmelerinin zorunlu olduğunu söyledi.

Bamba, gençlerin kendi kültürleriyle ilişkilerini sürdürürken dünyaya açılabilmesinin taşıdığı öneme dikkat çekerek üretken, girişimci ve özgüven sahibi bireyler yetiştirilmesi gerektiğini dile getirdi.